SENATARIEN HAUTAKETA ETA IZENDAPENA

Azken eguneraketa 2016/07/10


 

Gaur egun, Senatua 266 senatariz osatuta dago eta prozedura bikoitz baten bidez aukeratzen dira:

BARRUTIETAN HAUTATUTAKO SENATARIAK

Konstituzioaren 69. artikulua eta Hauteskundeen Erregimen Orokorraren Lege Organikoaren 161. eta 165. artikuluetan .

Senatari gehienak probintzia-barrutietan aukeratzen dira: probintzia bakoitzean lau senatari aukeratuko dira. Alabaina, irletako probintzietan, irla edo irla talde bakoitzak barruti bakarra osatzen dute hautaketarako; ondorioz, hiru senatari aukeratu behar dituzte irla nagusiek (Kanaria Handia, Mallorca eta Tenerife) eta bakarra gainerako irlek (Eivissa-Formentera, Menorca, Fuerteventura, Gomera, Hierro, Lanzarote eta Palma). Ceuta eta Melillako biztanleek bakoitzak berea hautatzen du, hau da, guztira bi senatari.

Barrutietan aukeratutako senataria sufragio unibertsalaren bidez, libreki, era berean, zuzenean eta isilean aukeratzen dira. Ezintasunik ez duten 18 urte baino gehiagoko espainiarrak dira hautesleak. Zuzeneko hautaketa da, beraz, Diputatuen Kongresukoa bezalakoa.

Hautesle bakoitzak, gehienez, hiru boto eman ditzake probintzia-barrutietan, bi uharte nagusietan, Ceuta eta Melillan eta boto bakarra gainerako uharteetan. Horrela, esan daiteke erabilitako hauteskunde-sistemaren ondorioz (Ceuta eta Melillan eta uharteetan izan ezik), normalean, barruti bakoitzean boto gehien dituen alderdi politikoak ematen dituela aulki gehienak.

Nahiz eta hautagaiak alderdi politikoka taldekatuta egon boto-txartelean, hautagaitzak banakakoak dira botaketa eta kontaketa garaian, eta hautesleak, beraz, hainbat indar politikotako hautagaiei eman diezaieke botoa. Prozedura, beraz, ez da itxia eta blokeatua, Diputatuen Kongresuko alderdi-zerrendan bezala.

Hautagai gisa aurkezteko eta senatari gisa hautatzeko baldintzak hautatzailearen berak dira: espainiarra izatea, adin nagusikoa eta legalki ezgaitua ez egotea.

Informazio gehiago:

UAUTONOMIETAKO PARLAMENTUEK IZENDUTUTAKO SENATARIAK

Autonomietako Parlamentuek izendatutako senatariak honela banatzen dira: autonomia-erkidego bakoitzeko bat eta beste bat lurraldean bizi diren milioi bat biztanle bakoitzeko. Beraz, bigarren taldea osatzen duen senatari kopurua aldagarria da. Egia esan, hazi egin da azken legealdietan, biztanleria hazten joan den heinean. Diputazio Iraunkorra da autonomietako Parlamentuek izendatu behar dituzten senatari kopurua zehazteko akordioa hartzeko organo arduraduna. Erabaki hori, Ganbera desegin ostean, legealdi berrirako hartzen da.

Autonomietako Parlamentuek zeharkako edo bigarren mailako hauteskunde gisa izendatzen dituzte senatariak. Hau da, ez dituzte biztanleek aukeratzen, biztanleek aukeratutako ordezkariek baizik (parlamentu horietako kideek). Konstituzioak baldintza bakarra exijitzen du: proportziozko ordezkaritza egokia ziurtatzea. Ondorioz, dagokion parlamentu bakoitzeko talde parlamentario bakoitzari bere kopuruaren arabera proportzionala den aulki kopurua gordeko zaio. Autonomia-erkidego bakoitzak bere Estatutuan, Autonomia-legean eta/edo Ganberaren araudian arautuko du hauteskunde-prozedura. Zenbait autonomia-erkidegok hautaketa parlamentuko kideek betetzea eskatzen edo onartzen dute; ondorioz, hautetsiak aginte bikoitza egiten du bere. Beste batzuk, ordea, eskakizun hori baztertu eta Parlamentuko kide ez diren pertsonak senatari izateko izendatzea onartzen dute. Izendatzen den erkidegoko biztanle izatea ere eskatu izan ohi da.

Informazio gehiago: