Ir al Contenido (Presione enter)

22 UZTAILA 2019

XIII LEGEGINTZALDIA

Terminoen hiztegia

Baldintza orokorrak

Baiespena.

Organo parlamentarioetan akordioak hartzeko forma da. Dagokion organoaren presidenteak akordioaren berri ematen du eta adierazpen horrek ez du bertan dauden parlamentariek ez dute oztoporik edo aurkaritzarik erakusten.

Banku urdina.

Presidenteak eta gainerako gobernukideek Senatuko edo Diputatuen Kongresuko osoko bilkuren aretoan okupatzen dituzten eserlekuen lerroa.

Bateraezintasunak.

Hauteskunde-legean zehaztutako erregimena eta parlamentarioei aplika dakiekeena, beren funtzioak gauzatzerakoan independenteak direla bermatzeko. Hori dela-eta, zenbait lanbide edo kargu publikok ezin dute aldi berean parlamentuko karguarekin batera bete. Beraz, kargua hartzerakoan, jardueren aitorpena egin behar dute parlamentarioek eta bateraezintasunen ardura duen batzordeak irizpena eman beharko du. Bateraezintasunen bat dagoela ikusiz gero, kaltetuak aulkiaren eta bateraezintasuna zehazten duten baldintza edo postuaren artean aukeratu beharko du. Era berean, senatariek legealdian zehar bere egoeran izandako edozein aldaeraren berri emateko betebeharra dute.

Batzorde berezia.

Batzorde ez-legegile eta behin-behinekoa. Interes publikoa duen gai bat aztertu asmoz sortzen da. Normalean, helburu jakina izaten du, epe jakin batean garatzen ditu bere lanak eta txosten bat idatziz amaitzen du bere lana.
Senatuan, osoko bilkurak onartu behar du halako batzorde bat osatzea, aurrez gobernuak edo talde parlamentario bereko hogeita bost senatarik eskatuta.

Batzorde iraunkor ez-legegilea.

Legegintzaldi osorako osatutako batzordea da eta ez du ganberaren funtzio legegilean esku hartzen. Besteak beste gai hauetaz arduratzen da: parlamentarioen estatutua, ganberaren araudia edo, eskaera-eskubidea baliatuz, herritarrek egindako eskaera izapidetzea.

Batzorde iraunkor legegilea.

Legegintzaldi osoa irauteko sortutako batzordea da eta, beste funtzio batzuen artean, lege-ekimenak izapidetzen ditu. Normalean, gobernuko ministerio bakoitzak batzorde iraunkor legegile bat du.

Batzorde mistoa.

Diputatuek eta senatariek osatutako batzordea. Bi ganberen artean lankidetzan aritzeko organo gisa eratzea adosten diren organoez gainera, Espainiako Konstituzioak 74.2. artikuluan halako batzordeak sortzea aurreikusten du Diputatuen Kongresuaren eta Senatuaren artean sor daitezkeen zenbait gatazka ebazteko. 167. artikuluan, berriz, Konstituzioaren ohiko erreformetan sortutako aldeak ebazteko.

Batzordea.

Organo parlamentario funtzionala da; ganberako kide gutxi batzuek bere taldeak ganberan duen pisuaren araberako proportzioan osatzen dute. Gai zehatz batzuk tratatzeko eskumena du. Batzuetan, osoko bilkuraren jarduera prestatzeko organo gisa jarduten du eta, beste batzuetan, eskumen propioak dituen ganbera gisa. Batzorde mota asko daude: iraunkorrak (legegileak eta ez-legegileak); ikerketakoak; bereziak eta batzorde mistoak (Diputatuen Kongresua-Senatua). Batzordeen eskumen nabarmenenak hauek dira: lege-testuen irizpena ematea, gobernuko kideekin, agintariekin, funtzionarioekin eta gainerako jende garrantzitsuarekin informazio-saioak egin eta ahozko galderak eta mozioak izapidetu.

Batzordearen ahozko galdera.

Batzordean ahoz erantzuteko galderek osoko bilkurako galderen baldintza berak dituzte, nahiz eta ez dagoen egiteko eperik.
Senatuan, ganberaren mahaiak kalifikatu eta argitaratu zenetik zazpi egun igaro eta gero, batzordearen gai-zerrendak sartzeko moduan daude. Plenoan erantzuteko baino denbora gehiagoan izaten da hitza. Ministroak eta estatuko idazkariak soilik erantzun ditzakete galdera mota hauek.

Batzordeen zuzendaritza.

Ganberako idazkaritza nagusiaren unitatea da eta ganberako batzordeak prestatu, aholkatu, lagundu, babestu eta euren gai propioak exekutatzen ditu.

Batzordeko presidentea.

Batzordeak mahaiko kideen artean aukeratzen dirua eta organo hori izango da berorien organo zuzentzailea. Batzorde bakoitzak presidentea, bi presidenteorde eta bi idazkari izango ditu. Batzordearen presidenteak funtzio hauek betetzen ditu, besteak beste, batzordean: batzordearen saioak deitu, gai-ordena zehaztu, mahaiari entzun, saioak zuzendu eta eztabaidak zuzendu.

Berdinketa.

Botaketa batean aldeko eta kontrako boto kopuru bera lortzea.
Senatuan, berdinketak ebazteko modua botaketa egin den organoaren araberakoa izango da. Plenoan egin bada, bigarren aldiz botatuko da. Berdinketa errepikatzen bada, hirugarren aldiz botatuko da eta, hala ere berdinketak jarraitzen badu, testua, txostena, artikulua, proposamena edo gaia baztertu egingo da. Batzordeetako botaketetan, Plenoko arau berak aplikatuko dira, kide guztiak dauden kasuetan izan ezik. Izan ere, kasu horretan ez dela berdinketarik egon ulertuko baita. Talde parlamentario bakoitzak Plenoan duen boto kopurua haztatuta bukatuko baita botoen berdinketa. Kasu horretan, batzordeko kide guztiak talde parlamentario bateko kide izango balira bezala izango da.

Bilkuren aldiak.

Ganberak ohiko epeetan bil daitezkeen uneak finkatzen duen denbora-markoa. Espainiako Konstituzioak zehazten duenez, ganberak urtero bilduko dira saioen bi aldi arruntekin: Lehena, irailetik abendura eta, bigarrena, otsailetik ekainera. Alabaina, ohikoa da ganberak epe horietatik kanpora ere biltzea ohiz kanpoko saioetan.

Bilkuren egunerokoa.

Plenoaren, Diputazio Iraunkorraren eta batzordeen bilkuren transkripzioak biltzen diren argitalpen ofiziala da. Hizlarien parte-hartzeak erreproduzitzen ditu eta idatzi jasota geratzen dira izandako gertakariak eta botaketen emaitzak, halakorik izanez gero.

Bortxaezintasuna.

Parlamentarioek duten pribilegioa da eta, horri esker, parlamentuko bilkura batean egindako idatzizko eta ahozko adierazpenen erantzukizunik ez dute, ezta parte hartzen duten erabaki parlamentarioetan eman dezaketen botoena ere.

Bozeramaileen batzordea.

Ganberako presidenteak eta talde parlamentarioen bozeramaleek osatutako organoa. Bileretara, bozeramaleez gain, gobernuko ordezkari bat ere joan daiteke.
Senatuan, bozeramaleen batzordea entzun beharko da osoko bilkuren gai-zerrenda finkatzeko. Zerrenda hori, presidenteak zehaztuko du, mahaiaren adostasunarekin; hainbat ekimen parlamentario eta ganberaren barne-antolaketarekin lotutako gaiak entzuten dira eta ebaztea, normalean, mahaiari edo presidentetzari dagokio. Gainera, errealitatean, ganberaren funtzionamenduarekin eta jarduerarekin lotutako edozein alderi buruzko iradokizunak eta behaketak egiten dituzten foro bat osatzen du, Senatuko presidentearen agintaritzapean.

Bozeramalea.

Talde parlamentarioak izendatutako pertsona da, ganberatako organoek ordezkatzeko. Talde parlamentarioen bozeramalean bozeramaleen batzordean biltzen dira.