Ir al Contenido (Presione enter)

18 IRAILA 2019

XIII LEGEGINTZALDIA

Terminoen hiztegia

Baldintza orokorrak

Deialdia.

Organo kolegiatuko kideei zuzendutako deia. Derrigorrezkoa da akordioak behar bezala hartzeko biltzeko. Gorte Nagusien kasuan, Konstituzioaren 67.3. artikuluak zehazten duenez, deialdirik gabe egiten diren bilera parlamentarioak ez dituzten ganberak lotetsiko eta ezingo dituzte euren funtzioak gauzatu ezta euren pribilegioz gozatu ere. Era berean, Konstituzioaren 79.1. artikuluan, zehazten da Diputatuen Kongresuak eta Senatuak arauak dioen moduan bildu beharko dutela akordioak hartzeko; beraz, aldez aurretik deitzea derrigorrezkoa izango da.

Desegitea.

Gehienetan, gobernuko presidenteak Dekretu bidez hartutako erabakia da, ministroen batzordeak aurrez eztabaidatu ostean, eta diputatuen, senatarien edota bien agintearen amaiera izan ohi da eta hauteskundea deitu ohi dira horren ostean. Desegindakoan, Diputazio Iraunkorra jartzen da martxan. Konstituzioa ohiz kanpo erreformatuko balitz (168. artikulua) edo inbestidura-prozesuak kale egingo balu, desegite automatikoa dago. Ikus “Diputazio Iraunkorra”.

Diplomazia parlamentarioa.

Parlamentuek nazioartean garatutako jarduera, gobernuek bultzatutako kanpo-politika osatzeko xedez.

Diputatuen Kongresua.

350 diputatuk osatzen duten Gorte Nagusien Ganbera. Guztiak sufragio unibertsal, libre, berdin, zuzen eta isilpekoaren bidez hautatzen dira, legeak zehaztutako baldintzetan. Espainiako herria ordezkatzen du eta funtzio legegileak, kontrol politikoarenak eta organo konstituzionaletako kideak izendatzekoak ditu, besteak beste.

Diputazio Iraunkorra.

Aparteko saioak deitzeko eta, bilduta ez dagoenean, agintaldia amaitu duenean edo desegin denean eta ganbera berria osatu arte, ganberaren botereak zaintzen dituen organoa da. Ganberako presidentea du buru eta talde parlamentarioek duten garrantzia numerikoaren arabera hautatutako hogeita bat parlamentariok osatzen dute, gutxienez. Legegintzaldiaren hasieran osatzen da.

Diru-kopuru konstituzionala.

Euren funtzioak betetzeagatik parlamentarioek jasotzen duten ordainketetako bat. Ganberaren aurrekontuetan jasotzen dira idatziz.

Diziplina parlamentarioa.

Ganberako presidenteak aplikatutako neurriak dira, eztabaidan eta bilera-aretoetan ordena mantentzeko xedez. Horretarako, presidenteak, jardueraren larritasunaren arabera, ordena edo gaia mantentzeko deitu, bilera batera etortzea debekatu edota funtzio parlamentarioa moztu dezake, hori guztiak Ganberako araudian aurreikusitako baldintzetan.

Dokumentazio-zuzendaritza.

Ganberako idazkaritza nagusiaren unitatea da eta ganberako jarduerarekin lotutako dokumentazio-lanak egiten ditu.

Duplika.

Erreplikari erantzuteko den parte-hartzeko txanda. Normalean, galderari, interpelazioari edo esku artean den ekimenari buruzko postura hartzeari dagokion eztabaida itxi ohi du.