Ir al Contenido (Presione enter)

18 SETEMBRO 2019

XIII LEXISLATURA

Dicionario de termos

Termos xerais

Chamada á cuestión.

Facultade do presidente da Cámara dirixida a manter a orde no debate, que lle permite solicitar ao parlamentario que se atope no uso da palabra que se cinga ao tema que se está a tratar, se considera que realiza digresións estrañas ao obxecto do debate ou se volve novamente sobre o xa discutido ou votado.

Chamada á orde.

Facultade do presidente da Cámara dirixida a manter a orde nas discusións e dirixir os debates cando un parlamentario profira palabras ofensivas ao decoro da Cámara ou dos seus membros, das institucións do Estado ou de calquera outra persoa ou entidade, ou cando con interrupcións ou de calquera outra forma altere o curso do debate. Despois de ter chamado por tres veces á orde a un parlamentario nunha mesma sesión, o presidente poderá impoñerlle, sen debate, a prohibición de asistir ao resto da mesma e incluso facela extensiva á sesión seguinte. En caso de reincidencia ou de negativa a atender aos requirimentos de abandonar o salón de sesións, poderán adoptarse sancións máis graves, que poden chegar á suspensión no exercicio da función parlamentaria polo prazo máximo dun mes.

Circunscrición electoral.

División do territorio á que se atribúen un ou varios dos escanos a elixir. É un dos elementos esenciais do sistema electoral.

Comisión.

Órgano parlamentario funcional, composto por un número reducido de membros da Cámara en proporción ao peso numérico do seu grupo na mesma, competente para determinadas materias e que actúa en ocasións como órgano preparatorio da actividade do Pleno e noutros casos como órgano con competencias propias. Existen diversos tipos de comisións: permanentes (lexislativas e non lexislativas); de investigación, especiais, e comisións mixtas (Congreso dos Deputados-Senado). Son competencias destacadas das comisións ditaminar textos lexislativos e celebrar sesións informativas con membros do Goberno, autoridades, funcionarios e outras personalidades, así como tramitar preguntas orais e mocións.

Comisión de investigación.

Comisión que se crea co obxecto de investigar sobre calquera asunto de interese público. Regúlase no artigo 76 da Constitución e nos regulamentos das cámaras. As súas conclusións non serán vinculantes para os tribunais, nin afectarán ás resolucións xudiciais, sen prexuízo de que o resultado da investigación sexa comunicado ao Ministerio Fiscal para o exercicio, cando proceda, das accións que correspondan. Os cidadáns teñen a obriga imposta pola Constitución de comparecer ante elas se son convocados.
No Senado a súa creación esixe acordo do Pleno, a proposta do Goberno ou de vinte e cinco senadores que non pertenzan ao mesmo grupo parlamentario.
 

Comisión especial.

Comisión non lexislativa e non permanente que se crea co obxecto de estudar un asunto de interese público. Xeralmente o seu fin é concreto, desenvolve os seus traballos durante un prazo determinado e adoita concluír coa elaboración dun informe.
No Senado a súa creación esixe acordo do Pleno, a proposta do Goberno ou de vinte e cinco senadores que non pertenzan ao mesmo grupo parlamentario.
 

Comisión Mixta.

Comisión formada por deputados e senadores. Ademais daquelas que se acorde constituír como órganos de traballo conxunto de ambas cámaras, a Constitución española contempla a súa creación no artigo 74.2 para a resolución de determinados conflitos que se poidan producir entre o Congreso dos Deputados e o Senado, e no artigo 167 para resolver as discrepancias na reforma ordinaria da Constitución.

Comisión permanente lexislativa.

Comisión constituída para a duración de toda a lexislatura e que conta entre as súas funcións coa tramitación de iniciativas lexislativas. Normalmente hai unha comisión permanente lexislativa por cada ministerio do Goberno.

Comisión permanente non lexislativa.

Comisión constituída para a duración de toda a lexislatura e que non intervén na función lexislativa da Cámara. Entre as materias das que se ocupa destacan o estatuto dos parlamentarios, o Regulamento da Cámara, ou a tramitación das peticións que formulan os cidadáns no exercicio do dereito de petición.

Comisión Xeral das Comunidades Autónomas.

Comisión singular do Senado, caracterizada por atoparse integrada polo dobre de senadores que o resto das comisións da Cámara e porque nela poden intervir os presidentes das comunidades autónomas, con voz pero sen voto. Nela desenvólvese o debate sobre o Estado das Autonomías.

Comunicación do Goberno.

Instrumento que permite ao Goberno remitir á Cámara unha información e producir un debate sobre ela co obxecto de coñecer o parecer da mesma. Como consecuencia do debate dunha comunicación os grupos parlamentarios poden presentar mocións no Senado e propostas de resolución no Congreso dos Deputados.

Conferencia de Presidentes de Asembleas Parlamentarias Europeas.

Foro integrado polos presidentes dos parlamentos nacionais dos corenta e sete estados membros do Consello de Europa e dos que teñen o estatuto de observador na Asemblea Parlamentaria do Consello de Europa. Reúnese con periodicidade bienal. Ten como obxecto abordar temas concretos de actualidade sobre a base de documentos de discusión previamente preparados polo país anfitrión.

Conferencia de Presidentes de Parlamentos da Unión Europea e do Parlamento Europeo.

Foro integrado polos presidentes de todos os parlamentos dos estados membros da Unión Europea e polo presidente do Parlamento Europeo. Nas últimas convocatorias incorporouse tamén aos presidentes das asembleas dos países candidatos. Ten como obxectivo promover o diálogo e o intercambio de boas prácticas entre os parlamentos que a integran e coordinar a cooperación interparlamentaria entre eles. Reúnese con periodicidade anual.

Conferencia de Presidentes de Parlamentos do mundo.

Foro que reúne a presidentes de parlamentos de todo o mundo baixo os auspicios da Unión Interparlamentaria (UIP) e ten como obxectivo expresar, ao máis alto nivel, o compromiso dos parlamentos co fortalecemento dos sistemas internacionais multilaterais, a paz, a seguridade, a democracia e os dereitos humanos. Reúnese cada cinco anos.

Conferencia parlamentaria internacional.

Reunión, habitualmente de carácter periódico, na que participan delegacións de parlamentos nacionais coa finalidade de debater e pronunciarse politicamente sobre cuestións da súa competencia.

Congreso dos Deputados.

Cámara das Cortes Xerais que se compón de 350 deputados, elixidos todos eles por sufraxio universal, libre, igual, directo e secreto nos termos que establece a lei. Representa ao pobo español e ten funcións lexislativas, de control político e de nomeamento de membros de órganos constitucionais, entre outras.

Constitución do Senado.

Primeira sesión da Cámara tras as eleccións xerais, que marca o inicio da lexislatura. Na sesión de constitución do Senado producirase a elección dos membros da Mesa da Cámara: o presidente, dous vicepresidentes e catro secretarios. Por outra parte, os senadores prestarán xuramento ou promesa de acatamento á Constitución.

Control ao Goberno e impulso político.

Función propia das cámaras que consiste en obter información do Goberno, someter a debate contraditorio a súa actuación e instarlle a orientar a súa política nunha determinada liña. As iniciativas parlamentarias a través das que se articula esta función son as preguntas, as interpelaciones, as mociones (no Senado) e proposicións non de lei (no Congreso dos Deputados), as mocións consecuencia de interpelación, os debates sobre as comunicaciones e informes remitidos polo Goberno, as comparecencias e as comisiones de investigación y especiales.

Convenio colectivo do persoal laboral do Senado.

Acordo alcanzado entre a representación da administración parlamentaria e os representantes sindicais do persoal laboral do Senado, e aprobado pola Mesa da Cámara, que regula o réxime xurídico do persoal laboral que presta servizos na Cámara, establecendo as condicións de acceso, dereitos e obrigas do mesmo e réxime disciplinario.

Convenios entre comunidades autónomas.

Os acordos entre comunidades autónomas son instrumentos de cooperación autonómica. Son obxecto de exame polas Cortes Xerais. Se se trata de convenios que as comunidades autónomas celebran entre si para a xestión e prestación de servizos propios das mesmas, hanse de comunicar ás Cortes Xerais para que as cámaras tomen coñecemento dos mesmos. Nos demais supostos, os acordos de cooperación necesitarán a autorización das Cortes Xerais.

Convenios internacionais.

Tamén chamados tratados internacionais, son acordos de carácter vinculante entre estados ou outras entidades con personalidade xurídica internacional. Nalgúns casos estes convenios deben ser autorizados polas Cortes Xerais (véxase “Autorización de tratados internacionais”), mentres que noutros é suficiente con que as cámaras sexan informadas da súa conclusión (artigo 94.2 da Constitución).

Convocatoria.

Acto de chamamento dirixido aos membros dos órganos colexiados, necesario para que poidan reunirse e adoptar acordos validamente. No caso das Cortes Xerais, o artigo 67.3 da Constitución establece que as reunións dos parlamentarios que se celebren sen convocatoria regulamentaria non vincularán ás cámaras e non poderán exercer as súas funcións nin ostentar os seus privilexios. Así mesmo, o artigo 79.1 da Constitución determina que para adoptar acordos o Congreso dos Deputados e o Senado deberán estar reunidos regulamentariamente, o cal supón a necesidade dunha convocatoria previa.

Cortes Xerais.

O Parlamento español é bicameral e recibe o nome de Cortes Xerais. As Cortes Xerais representan ao pobo español e están formadas polo Senado e o Congreso dos Deputados. As Cortes Xerais exercen a potestade lexislativa do Estado, aproban os seus orzamentos, controlan a acción do Goberno e teñen as demais competencias que lles atribúe a Constitución.

Cortesía parlamentaria.

Conxunto de regras de corrección non escritas que os parlamentarios deben cumprir como mostra de respecto cara aos demais parlamentarios, cara á Cámara e cara aos cidadáns.

Credencial.

Documento expedido pola Xunta Electoral Provincial que certifica que un candidato a senador ou a deputado resultou electo nas eleccións correspondentes. No caso dos senadores designados polas comunidades autónomas a credencial é expedida polo seu respectivo parlamento autonómico.

Cuestión de confianza.

Instrumento de esixencia de responsabilidade política do Goberno regulado no artigo 112 da Constitución española que permite ao presidente do Goberno, previa deliberación do Consello de Ministros, expor ante o Congreso dos Deputados a solicitude de que este lle outorgue a súa confianza sobre o programa ou sobre unha declaración de política xeral do propio Goberno. A confianza entenderase outorgada cando estea a favor da mesma a maioría simple dos deputados. Se o Congreso nega a súa confianza ao Goberno, este presentará a súa dimisión ao Rei.

Cuestión de orde.

Solicitude de observancia do Regulamento que pode suscitar un parlamentario en calquera momento dun debate, citando o artigo ou artigos cuxa aplicación reclama.